«Төтенше экологиялық жағдайды жариялау ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 5 мамырдағы № 431 Қаулысы (күші жойылды)

Предыдущая страница

                                      жариялау ережесіне 11-қосымша

 

Жер бетi суларының химиялық ластануының

дәрежесiн бағалауға арналған көрсеткiштер

 

Р/с

N

Көрсеткiш

Өлшем

Салыстырмалы

қанағаттан-

дырарлық

жағдай

эколо-

гиялық

зiлзала

төтенше

эколо-

гиялық

жағдай

1

2

3

4

5

Негізгi көрсеткіштер:

1

Химиялық заттар, ШЖШ 1-2

қауіптілік сыныбы

10-нан

астам

5-10

<5

  

3-4 қауіптiлiк сыныбы

100-ден

астам

50-100

<50

2

ХЛК (10)

 

 

 

  

1-2 қауіптiлiк сыныбы

80-нен

астам

35-80

<35

  

3-4 қауіптiлiк сыныбы

500-ден

астам

100-500

<100

Қосымша көрсеткіштер:

1

Иiстерi, дәмi, баллдары

4-тен

астам

3-4

<3

2

Жүзгiш қоспалар: мұнай

және мұнай өнімдері

Көрiнетін

ауданның

2/3 ала-

тын қара-

қоңыр

түсті

үлбір

Ашық

жолақтар

немесе

дақтардың

күңгірт

түсі

жоқ

3

Ортаның реакциясы, рН

5,0-5,6

5,7-6,5

>6,5

4

ОХП оттегіні химиялық

пайдалану (фонға антропогендiк құрама), мг/дм3

20-30

10-20

<10

5

Ерiтiлген оттегі,

қанығу пайыздары

10-20

20-50

>50

6

Биогендiк заттар:

 

 

 

  

Нитриттер (NO2), ШЖШ

10-нан

астам

10-5

5-1

  

Нитраттар (NO3), ШЖШ

20-дан

астам

20-10

10-1

  

Аммоний тұздары

(NH4), ШЖШ

10-нан

астам

10-5

5-1

  

Фосфаттар (РО4), мг/дм3

0,6-дан

астам

0,6-0,3

0,03-0,05

7

Минералдану, мг/дм3

(өңiрлiк деңгейден acу)

3-5

2-3

Өңірлік

деңгей

8

ТЖК (түптiк жинақталу

коэффициентi)

n*104

астам

n*103-

n*104

n*10

9

Кж (гидробионттарда

жинақталу коэффициентi)

n*105

астам

n*104-

n*105

n*104

 

                                     Төтенше экологиялық жағдайды

                                      жариялау ережесіне 12-қосымша

 

Тұщы су экожүйелерiнiң жай-күйiн

бағалауға арналған көрсеткіштер

 

Р/с

N

Көрсеткiш

Өлшем

Салыстырмалы

қанағаттан-

дырарлық

жағдай

эколо-

гиялық

зiлзала

төтенше

эколо-

гиялық

жағдай

1

2

3

4

5

Негізгi көрсеткіштер:

1

Фитопланктон

Балдыр-

лардың

болмауы

немесе

түрлерінiң

жекелеген

даналары

Көк-жасыл

балдыр-

лардың үлдірі, жіп

тәрiздес-

терiнiң

өрiмдерi,

балдыр-

лардың

басқа

топтары

өкілдерi

Фитопланк-

тонның

табиғи дамуы

2

"а" хлорофилiнiң

шоғырлануы, мкг/л

50-ден

астам

50-30

30-10

3

Фитопланктонның орта-

ша жылдық биомассасы,

мг/дм3

100-ден

астам

100-50

50-10

4

Жiп тәріздес балдыр-

лардың фитомассасы,

кг/м2

3-тен

астам

3,0-2,6

<2,6

5

Зоопланктон

Сауытты

коловрат-

калаpдың

жекелеген

даналары,

олардың

қысқы

жұмырт-

қалары

Сауытты

коловрат-

калардың

саны мен

әртүрлі-

лiгiнiң

күрт

азаюы,

төменгі

шаянтәрiз-

ділердің

жекелеген

даналары

Зоопланк-

тонның

табиғи

дамуы

6

Зообентос

Оттегiнi

қажет

етпейтiн құрттардың

(тубифи-

цид) тек

кейбір

түрлерінің

болуы

Түптiк

жануарлар

саны мен

әртүрлі-

лiгiнiң

күрт

азаюы,

тубифи-

цидтiң

(олигохет)

және

танипо-

диннің

(хироно-

мид) болуы

Зообен-

тостың

өңiрлiк

деңгейде

табиғи

дамуы

7

Вудивис бойынша био-

тикалық индекс (өңiр-

лiк ерекшелiктердi ес-

кере отырып), баллдар

1-ден аз

1-2

2-ден

астам

8

Олигохеттік индекс,

олигохеттер санының

барлық зообентостар

санына қатынасы,

пайызбен

100-ден

астам

100-86

86-дан аз

9

Балушкин бойынша

хирономидтiк индекс

9,0-ден

астам

6,5-9,0

6,5-тен кем

10

Ихтиофауна

Балықтар-

дың баға-

лы және

сирек

кездесетiн

түрлерiнiң

жойылуы;

кәсіптік

балық

қорларының

болмауы

Балықтар-

дың баға-

лы және

сирек

кездесетiн

түрлерiнiң

олардың

қорларынан

50-25%

азаюы,

кәсіптік

балық қор-

ларының өз

қорларынан

50-25%

азаюы.

Ихтиофауна-

ның табиғи

жай-күйінің

сақталуы;

аулау шама-

сы балықтар-

дың табиғи

өсiмiн

бұзбайды

11

Балықтардың созылмалы

токсикозбен  байла-

нысты ауруы (миопа-

тия, жара аурулары

және т.б.), жылдық

аулаудан % есебiмен

50-ден

астам

50-ге

дейін

Белгiлердiң

жоқтығы

12

Су сапасының интег-

ралды көрсеткiшi:

шаянтәрiзділерге

биотестілеу (шашақ

мұрт шаяндар және

цериошаяндар), 50 %

және одан астамының

қырылуы

100 және

одан да

көп рет

араласу

еселiгi

кезiнде

байқал-

майды

50-ден

100 ретке

дейiн

араласу

еселiгi

кезінде

байқал-

майды

Араласпаған

судағы өлiм

алдында

әрекеттер

  

тиiсiнше 96 және 48

сағат iшіндегі шаяндар

100 және

одан да

көп есе

50-ден

100 есеге

дейiн

 

Қосымша көрсеткіштер:

1

Планктонның Пантле

және Бук бойынша

суда тiршiлiк ететiн

организмдер индексi

(Сладечектiң

түрлендiруiнде)

4-тен

астам

4-3

<3

2

Олигохеттік индекс:

- Цанеp бойынша,

тубифицидтердiң мың

дана/м2

50-ден

астам

50-10

<10

  

лимнобрилюстер

100-ден

астам

100-50

<50

  

- Парел бойынша

0,8-ден

астам

0,8-0,5

<0,5

 

                                     Төтенше экологиялық жағдайды

                                      жариялау ережесіне 13-қосымша

 

Cу ресурстарының сарқылуын бағалауға арналған

көрсеткiштер

 

Көрсеткiш

Өлшем

Салыстырмалы

қанағаттан-

дырарлық

жағдай

эколо-

гиялық

зiлзала

төтенше

эколо-

гиялық

жағдай

Беттiк ағынның көлемiн

қайтарыссыз алу, жол

берiлетiн нормадан сан

рет

2-ден

астам

2-ге

дейiн

Жол берiлетiн

норма

 

                                     Төтенше экологиялық жағдайды

                                      жариялау ережесіне 14-қосымша

 

Теңiз суларының химиялық ластану дәрежесiн бағалауға

арналған көрсеткiштер

 

Р/с

N

Көрсеткiштер

(шоғырланулар мг/дм3

берiлген)

Өлшем

Салыстырма-

лы қанағат-

тандырарлық

жағдай

эколо-

гиялық

зiлзала

төтенше

эколо-

гиялық

жағдай

  

Негізгі көрсеткiштер:

1

1-2 қауіптілік

сыныбындағы химиялық

заттар

10-нан

астам

10-5

5-1

  

3-4 қауiптілік

сыныбындағы

100-ден

астам

100-50

50-10

2

ХЛК(10)1

  

  

  

  

1-2 қауiптілік

сыныбындағы

80-ден

астам

80-35

35-10

  

3-4 қауiптілік

сыныбындағы

500-ден

астам

500-100

100-10

  

Қосымша көрсеткiштер:

1

Оттегіні биологиялық пайдалану (ОБТ5)

100-ден

астам

100-10

10-1

2

Еріген оттегі, мг/дм3

2-ден аз

2-3-тен аз

3-6

  

1ХЛК(10) - ШЖШ-дан барынша асатын 10 ластаушы заттарға

арналған сулардың химиялық ластануының формальды жиынтық

көрсеткiшi

 

                                      Төтенше экологиялық жағдайды

                                      жариялау ережесіне 15-қосымша

 

Теңiз айдындарының экологиялық жай-күйiн бағалауға

арналған көрсеткiштер

 

Р/с

N

Көрсеткiш

Өлшем

Салыстырма-

лы қанағат-

тандырарлық

жағдай

эколо-

гиялық

зiлзала

төтенше

эколо-

гиялық

жағдай

  

Негізгі көрсеткiштер:

1

Планктонның және

макрозообентостың биомассасы, бақылаулық деңгейден %-бен1

30-дан аз

немесе

300-ден

астам

30-50

немесе

200-300

100

2

Планктонды қоғамдас-

тықтардағы түрлердiң

саны (түрлiлiк

әралуандылық

бақылаулық деңгейден %)

50-ден аз

50-80

80-100

3

Ихтиофаунаның және

омыртқасыздардың

кәсіптiк қорлары,

бақылаулық деңгейден

%-бен

Кәсiптiк

балықтар мен омыртқа-

сыздар

қорларының

олардың

қорлары-

нан 50

және одан

да көп %-ға

азаюы

Кәсiптiк

балықтар мен омыртқа-

сыздар

қорының

олардың

қорла-

рынан

50-25-ке

азаюы.

Кәсiптiк

балықтардың

болуы

4

Зообентос қоғамдас-

тығының, соның iшiнде

бастапқы түрлерінің

жай-күйi (бақылаулық

деңгейден %)-бен

Зообентос

топтарының

кезеңдiк пайда

болуы және

жойылуы,

бастапқы

түрлерiнiң

20 % аз

болуы,

қоғамдас-

тықтың

күйзелуi

Ipi

организм-

дердің

жойылуы. Тек оли-

гохет-

тердiң

немесе

полихет-

тердiң

болуы.

Бастапқы

түрле-

рiнiң

20-50%

болуы

Көрiнетiн

әртүрлiлiк.

Еркін

қозғалатын

организмдер-

дің болуы.

Организм-

дердiң

шаянтәрізді

және басқа

да топтары.

5

Микроорганизмдердің

индикаторлық

нысандарының саны,

микроорганизмдердің

жалпы санынан %-бен

60-тан

астам

60-30

30-дан аз

6

Орналасушы

гидробионттардың үлесi,

қоғамдастықтың жалпы

биомассасынан %-бен

50-ден

астам

50-25

25-тен аз

7

Бастапқы өнiм деңгейi,

бақылаулық деңгейден

%-бен

0 шамасын-

да немесе

300-ден

астам

(гиперэв-

трофиро-

лау)

50-ден аз

немесе 200-300

(эвтро-

фиролау)

100

8

Макрофиттердiң жай-күйі

Макрофит-

тердiң

жойылуы

Макро-

фиттер

аудан-

дарының

күрт

азаюы,

таллом-

дарда

уытты

ластаушы

заттардың

көп шо-

ғырлануы

Қалыпты

  

Қосымша көрсеткiштер:

1

Гидробионттардың

морфологиялық өзгеруi

(дененiң өлшемi және

салмағы, кемiстi

нысандардың пайда болуы

және т.б.), бақылаулық

деңгейден %-бен

50-ден астам

50-20

20-дан аз

 

1бақылау деңгейi - 10 және одан көп жыл iшiнде алынған

бiрқатар көпжылдық деректер бойынша көрсеткiштiң орташа мәнi.

 

                                      Төтенше экологиялық жағдайды

                                      жариялау ережесіне 16-қосымша

 

Шаруашылық объектілерiнiң учаскелеріне арналған жер

асты суларының ластану дәрежесiн бағалауға арналған

көрсеткiштер

 

Р/с

N

Көрсеткiш

Өлшем

Салыстырма-

лы қанағат-

тандырарлық

жағдай

эколо-

гиялық

зiлзала

төтенше

эколо-

гиялық

жағдай

  

Негізгі көрсеткiштер:

1

Ластаушы заттардың

мөлшерi (нитраттар,

фенолдар, ауыр металдар, синтетикалық

беттiк белсендi

заттар, мұнай), ШЖШ

100-ден

астам

10-100

3-10

2

Хлорорганикалық

қосылыстар, ШЖШ

3-тен

астам

1-3

1-ден аз

3

Канцерогендер,

бенз(а)пирен, ШЖШ

3-тен

астам

1-3

1 аз

4

Ластану аймағының

ауданы, км2

8-ден

астам

3-5

3-тен аз

5

Минералдылық, г/л

100-ден

астам

10-100

10-нан аз

  

Қосымша көрсеткiштер:

1

Ерiген оттегi, мг/дм3

1-ден аз

1-4

4-тен астам

 

                                      Төтенше экологиялық жағдайды

                                      жариялау ережесіне 17-қосымша

 

Топырақтың жай-күйiн экологиялық бағалауға

арналған көрсеткiштер

 

Р/с

N

Көрсеткiштер

(шоғырланулар мг/дм3

берiлген)

Өлшем

Салыстырма-

лы қанағат-

тандырарлық

жағдай

эколо-

гиялық

зiлзала

төтенше

эколо-

гиялық

жағдай

1

2

3

4

5

  

Негізгі көрсеткiштер:

1

Жерлердің тозуы салда-

рынан ауылшаруашылығы

айналымынан шығарылған

ауданы, жалпы ауылша-

руашылығы алқаптарының

ауданынан %-бен

50-ден

астам

50-30

30-ға дейін

2

Қарашірік қабатының

жойылуы

А+В

Апах (А1)

0,1 А-ға

дейiн

3

Топырақ бетінің

абиотикалық тасындылар-

мен жабылуы, см

20-дан

астам

20-10

10-нан аз

4

Топырақ тығыздығының

өсуі, тең салмақ

сынамасының еселігі

1,4-тен

астам

1,4-1,3

1,3-ке дейін

5

Жерасты суларының

деңгейден асуы, шекті

мәнінен %-бен

50-ден

астам

50-25

Рұқсат

етілген

деңгейі

6

Радиоактивтік ластану, Ku/км2:

  

  

  

цезий-137

40-тан

астам

40-15

15-ке

дейін

стронций-90

3-тен

астам

3-1

1-ге дейін

плутоний (изотоптар

сомасы)

0,1-ден

астам

0,1-0,05

0,05-ке

дейін

7

10 жыл кезең iшiнде

жыртылған жерлердiң

қарашiрiктен айырылуы,

салыстырмалы пайызбен

25-тен

астам

25-10

10-нан аз

8

Тез ерiгіш тұздар

мөлшерiнiң көбеюi,

г/100 г

0,8-ден

астам

0,8-0,4

0,4-ке

дейiн

9

алмасу натрийi үлесiнiң

көбеюі, КАС1-нан %-бен

25-дан

астам

25-15

15-ке дейін

10

Химиялық заттардың

ШЖШ артуы:

  

  

  

1-қауiптiлiк сыныбы

(бенз(а)пирендi,

диоксиндерді қоса

алғанда);

3-тен

астам

3-2

2-ге дейін

2-қауiптілік

сыныбындағы

10-нан

астам

10-5

5-ке дейін

3-қауiптілік

сыныбындағы (мұнай

мен мұнай өнiмдерiн

қоса алғанда)

25-тен

астам

20-10

10-ға дейін

11

Белсендi микробтық

масса деңгейiнiң

төмендеуi, еселiгi

100-ден

астам

100-50

50-ге дейін

12

Топырақтың фитоуытты-

лығы (өскіндер санының

азаюы), фонмен салыс-

тырғанда еселiгі

2-ден

астам

2,0-1,4

1,4 дейiн

  

Қосымша көрсеткiштер:

13

Ластанған негiзгi а/ш

өнiмдерiнiң үлесi,

тексерiлген көлемiнен

%-бен

50-ден

астам

50-25

25-ке дейін

14

Қосымша көрсеткiштердi

қараңыз (2.10-кесте)

  

  

  

 

1КАС - катиондық алмасу сиымдылығы

 

                                      Төтенше экологиялық жағдайды

                                      жариялау ережесіне 18-қосымша

 

Деформациялардың экологиялық қауіпсiздігін және

геологиялық ортаның өзгеруiн бағалауға арналған

көрсеткіштер

 

Р/с

N

Көрсеткiш

Өлшем

Салыстырма-

лы қанағат-

тандырарлық

жағдай

эколо-

гиялық

зiлзала

төтенше

эколо-

гиялық

жағдай

1

Таулы алқаптардың аномальды техногендік деформациялары (0,00001 сал. өлшем жоғары) және индукцияланған сейсмикалылық, аумақ ауданынан пайызбен

40-50-ден

астам

40-20

20-ға дейiн

2

Геологиялық ортаның аномальды деформация-

сына әкеп соқтыратын

жер қойнауын пайдалану

кезiндегі тау алқапта-

рының механикалық

бұзылуы, тау жыныста-

рының аномальды

деформациясы және т.б.

0,0001

0,0001-

0,00001

0,000001-

ден аз

3

Техногендiк жүктемемен түсіндірiлетiн жер бетiнiң төмен түсуi, көшкiндер, селдер, карстер, аумақтың %

30-дан

астам

30-20

20-дан аз

 

                                      Төтенше экологиялық жағдайды

                                      жариялау ережесіне 19-қосымша

 

Жер бетiндегі экожүйелердiң жұтаңдануын бағалауға

арналған көрсеткiштер

 

Р/с

N

Көрсеткiш

Өлшем

Салыстырма-

лы қанағат-

тандырарлық

жағдай

эколо-

гиялық

зiлзала

төтенше

эколо-

гиялық

жағдай

1

2

3

4

5

Негізгі көрсеткіштері:

1

Кеңiстік белгілер

  

  

  

1.1

Жұтаңданған

аумақтардың ауданы, %-бен

  

  

  

1.1.1

Адамға тiкелей қауiп төндiрмейтiн (уытты емес жыныстардың үйiндiлерi; карьерлер, ауылшаруашылығы және орманды алқаптардың жұтаңдануы)

75-тен

астам

75-5

5-тен аз

1.1.2

Ғимараттар мен құрылыстардың бұзылуына қауiп төндіретін (антропогендік төмен түсулер, көшкiндер, қиратындылар, әскери полигондар және т.б.)

50-ден

астам

50-1

1-ден аз

1.1.3

Бөлшектердi ауамен, ағыс арқылы жер бетi су айдындарына және ағынды суларға көшiру мүмкiндiгiмен суларынан оқшауланған уытты жыныстардың үйiндiлерi

20-дан

астам

20-0,1

0,1-ден аз

1.1.4

Жер асты суларын ластау қаупiмен (жер асты сулары қорғалмаған) карьерлік шұңқырлар және уытты жыныстар үйiндiлерi

5-тен

астам

5-тен аз

Жоқ

1.2

Аумақтың жыралармен

бөлшектелуi, км/км2

2,5

2,5-0,7

0,7-ден аз

2

Серпiндiк белгiлер

  

  

  

2.1

Жер бетi экожүйелерінің

жұтаңдану жылдамдығы;

жылына ауданның %-ы

4-тен

астам

4-0,5

0,5-тен аз

2.2

Бөлiнген жайылымдар аудандарының ұлғаю жылдамдығы, жылына ауданның %-ы

8-ден

астам

8-2

2-ден аз

2.3

Өсiмдiктердің жылдық

өнiмiнің азаю

жылдамдығы, жылына %

7,5-тен

астам

7,5-3,5

3,5-тен аз

2.4

Топырақтың органикалық заттар құрамының азаю жылдамдығы, жылына %

7-ден

aстам

7-0,5

0,5-тен аз

2.5

Шымтезектiң бәсеңдену (минералдану) жылдамдығы, мм/жыл

40-тан

астам

40-1

1-ден аз

2.6

Тұзды топырақ ауданының ұлғаю жылдамдығы, жылына %

5-тен

астам

5-1

1-ден аз

2.7

Эрозияланған топырақ ауданының ұлғаю жылдамдығы, жылына ауданның %-ы

5-тен

астам

5-0,5

0,5-тен аз

2.8

Көшпелi құмдар ауданының ұлғаю жылдамдығы, жылына ауданның %-ы

4-тен

астам

4-0,5

0,5-тен аз

2.9

Қолайсыз агросуландыру жағдайлары бар жерлердiң салыстырмалы ауданының ұлғаю жылдамдығы, жылына бағалы ауылшаруашылығы алқаптары ауданынан %-бен

1-ден

астам

1-0,1

0,1-ден аз

Қосымша көрсеткiштер:

1

Экожүйелер жағдайының құрылымдық-функционалдық сипаттары

Экожүйелер iшіндегі

өзара

байланыс-

тың қай-

тарымсыз

бұзылуы

Экожүйе-

лердегі

қайтарым-

сыз процес-

терсiз

қоғамдас-

тықтар

құрылы-

мының

бұзылуы

Экожүйе-

лердегі

бірқатар

құрамдас

бөліктер

жұтаңдану-

ының жеке-

леген белгілерінің

болуы мүмкін

2

Трофикалық құрылым -

меншiкті салмақтың

өзгеруi

Фитофаг-

тардың

меншікті

салмағының

50%-ға өсуі, зоофагтар

және

сапрофаг-

тар мен-

шікті салмағының

50% азаюы

Фитофаг-

тардың

меншікті

салмағының

20%-ға өсуі,  зоофагтар

және

сапрофаг-

тар мен-

шікті салмағының

20% азаюы

Үнемі (норма шегіндегі

тербелістер)

 

                                     Төтенше экологиялық жағдайды

                                      жариялау ережесіне 20-қосымша

 

Аумақтың экологиялық жағдайының индикаторы ретiнде

өсiмдiктердiң жай-күйiн бағалауға арналған көрсеткiштер

 

Р/с

N

Көрсеткiш

Өлшем

Салыстырма-

лы қанағат-

тандырарлық

жағдай

эколо-

гиялық

зiлзала

төтенше

эколо-

гиялық

жағдай

1

2

3

4

5

1

Биоәралуандылықтың кемуi (Симпсон әралуандылығы индексi, нормадан %-бен)

50-ден

астам

50-10

10-нан аз

2

Жүктеме индикаторлары түрлерінің тығыздығы %-бeн

50-ден

астам (аз)

20-50-ден

астам (аз)

20-дан астам (аз)

3

Тамырлы (немесе квазитамырлы) қауымдастықтардың ауданы, жалпы ауданнан %

5-тен

астам

5-80-нен

аз

80-нен

астам

4

Табиғи шөптi өсiмдiктердің түрлiк

құрамы

Екiншi түрлер

молшылығы-

ның азаюы

Басым түрлерi

екiншiге

ауысты

Доминант-

тар,

субдоми-

нанттар және

сипатты

түрлердің

табиғи

ауысуы

5

Доминанттардың бағалы түрлерінің жастық спектрi, салыстырмалы бірлікте жаңаруы

0,1-ден аз

0,1-0,3

0,3-тен астам

6

Ормандылық, оңтайлы-

лықтан (аймақтылықтан)

%-бен

10-нан аз

10-90

90-нан аз

7

Негізгi орман түзушi

тұқымдардың сүрек

қоры, қалыптыдан %-бен

30-дан аз

30-80

80-нен

астам

8

Сүрекдіңнiң техногендiк

шығарындылармен

зақымдануы, жалпы

ауданнан %-бен

50-ден

астам

50-5

5-тен аз

9

Қылқан жапырақты

тұқымдардың техно-

гендiк шығарындылармен

зақымдануы (қылқан жапырақтылардың зақымдануы), %-бен

50-ден

астам

50-5

5-тен аз

10

Сүрекдiңнiң ауруы, %-бен

50-ден

астам

50-10

10-нан аз

11

Орман дақылдыларының жойылуы, орман дақылдарымен жұмыс iстеу ауданынан %-бен

70-тен астам

70-5

5-тен аз

12

10 жылдан кем емес уақыт iшiнде ағаш өспеген өртең ауданы %-бeн

10 мың

га-дан

астам

10-5 мың га

5-тен аз

13

Зиянкестерден

зақымданған егiстер

ауданы, жалпы ауданнан

%-бен

50-ден

астам

50-10

10-нан аз

14

Егiстердiң жойылуы, жалпы ауданнан %-бен

30-дан

астам

30-5

5-тен аз

15

Жайылымдық құрғақ далалы және шөлейт өсiмдiктерiн жобалық өсiру қалыптыдан %-бен

10-нан

астам

10-80

80-нен аз

16

Жайылымдық өсімдiктер-

дiң өнiмдiлiгi,

ықтималдылықтан %-бен

5-тен

аз

5-80

80-нен

астам

17

Сирек түрлердің таралу аймағының өзгеруi

Таралу

аймағының

жойылуы

Таралу

аймағының

аудандары-

ның

бөлiнуi

және

қысқаруы

Жоқ

18

Қорықтар өсiмдiктерiнiң зақымдануы

Қалыптасу

ауысуларын

туғызатын

Қауымдас-

тық ауы-

суларын

туғызатын

Қауымдастық

ауысуларын

туғызбайтын

фенотип-

тіктер

19

Жасыл екпе ағаштар

ауданы (ipi қалалар мен өндiрiстік орталықтардағы адам басына шаққанда), нормативтiктен %-бен

1-ден аз

10-30

30-дан

астам

 

                                      Төтенше экологиялық жағдайды

                                      жариялау ережесіне 21-қосымша

 

Аумақтық экологиялық жағдайының индикаторы ретiнде

фаунаның жай-күйiн және жануарлардың тектiк

қорының өзгеруiн бағалауға арналған көрсеткіштер

 

Р/с

N

Көрсеткiш

Өлшем

Салыстырма-

лы қанағат-

тандырарлық

жағдай

эколо-

гиялық

зiлзала

төтенше

эколо-

гиялық

жағдай

1

Биоәралуандылықтың

азаюы, бастапқыдан

%-бен

50-ден

астам

50-5

5-тен аз

2

Антропогендiк жүктеме индикаторы түрлерiнiң тығыздығы, %-бен

50-ден

астам

50-20

20-дан аз

3

Жануарлардың (соның iшiнде киiктердiң)

аңшылық-кәсiптік санының (тығыздығының) азаюы қалыпты санынан есемен

10-нан

астам

10-2

2-ден аз

 

                                      Төтенше экологиялық жағдайды

                                      жариялау ережесіне 22-қосымша

 

Аумақты бағалауға арналған биохимиялық көрсеткiштер

 

Р/с

N

Көрсеткiш

Өлшем

эколо-

гиялық

зiлзала

төтенше

эколо-

гиялық

жағдай

1

2

3

4

  

Негізгі көрсеткіштері:

1

Топырақтағы C:N қатынасы

4-тен аз

4-8

су бетiнде

4-тен аз

немесе

20-дан астам

4-8-ден аз

немесе

20-16

өсiмдiктерде

4 аз

4-8

өсімдікті азықтарда

4-тен аз

немесе

16-дан астам

4-тен аз

немесе

8-16

2

Шабылған өсiмдiктер мен өсiмдiктi азықтардағы химиялық элементтердiң мөлшерi: сынап, кадмий, қорғасын, күшән, сурьма, никель, хром, МРД-дан артуы бойынша

10-нан астам

10-1,5

селен, үлпілдек-құрғақ заттың мг/кг;

0,02-гe кем

немесе

0,5-тен

астам

0,02 - 0,05

фтор, үлпiлдек-құрғақ заттың мг/кг;

2-ден кем немесе 200-ден астам

2-10

немесе

50-200

мыс, үлпiлдек-құрғақ заттың мг/кг;

3-тен аз

немесе

100-ден

астам

3-5 немесе

50-200

таллий, бериллий, барий,

фонының артуы бойынша

10-нан астам

10-1,5

  

Қосымша көрсеткiштер:

1

Аномальды ландшафт ауданын

ескергенде, азықтардағы

(алымы) Ca:P қатынасы, %

(бөлiмi)

<0,1 немесе>10

___________

   > 20

0.4-0.1 немесе

5-10

_____________

>20

2

Аномальды ландшафт ауданын ескергенде, өсiмдiктер мен азықтардағы (алымы) Ca:Sr

қатынасы, % (бөлiмi)

<1

___

>20

<10-1

_____

>20

3

  

  

  

  

  

Шабылған өсiмдiктер мен өсiмдiктi азықтардағы биологиялық маңызды микроэлементтер мөлшерiнiң деңгейi, үлпілдек-құрғақ заттардың мг/кг-мен

  

  

мырыш

10-нан аз

немесе

500-ден

астам

10-30

немесе

100-500

темір

20-дан aз

немесе

500-ден

астам

20-50

немесе

200-500

молибден

0,2-ден аз

50-ден астам

0,2-2

немесе

10-50-ден

астам

кобальт

0,1-ден аз

немесе

50-ден астам

0,1-0,3

немесе

5-50

бор

0,1-ден аз

немесе

300-астам

0,1-0,3

немесе

30-300